跳转至

2 基础例题选讲

2.0 行列式计算

具体行列式计算主要方法:

  • 对于2、3阶行列式,直接计算即可,套用公式主对角-副对角。

  • 对于高阶行列式,直接计算较为困难,常见方法:

  • 高斯消元转换为三角阵,进而使用对角乘积计算

  • 数学归纳,看看简单的情形好不好算

  • 分块三角阵

  • \(0\)比较多的话,可以考虑Laplace展开。

  • 加边法。

  • Vandermonde行列式:(用归纳法可证,但记住可简化计算)

$$ D_n(x_1,x_2,\cdots x_n)=\left| \begin{matrix} 1 & 1 & 1 & \cdots & 1\ x_1&x_2&x_3&\cdots&x_n\ x_12&x_22&x_32&\cdots&x_n2\ \vdots&\vdots&\vdots&\ddots&\vdots\ x_1{n-1}&x_2&x_3{n-1}&\cdots&x_n\ \end{matrix} \right|\ =\prod_{1\leq j\textcolor{red}\lt i\le n}(x_i-x_j) $$

抽象行列式的计算方法:

  • 矩阵知识。
\[ \begin{cases} |AB|=|A||B|\\ |A^*|=|A|^{n-1},|(A^*)^*|=|A|^{(n-1)^2} \end{cases} \]
  • 相似理论(还没学):特征值乘积

题1(2022期中,书院) 已知\(A,B\in M_3\),且\(|A|=-3\), \(|B|=2\),计算

\[ \left| \begin{array} 02A & A\\ O & -B \end{array} \right| \]

题2(2022期中,书院)\(A,B\in M_3\), 且\(|A+AB|=0\),计算\(|B+I_3|\).

题3(2018期中)\(A,B\in M_n\) 可逆,计算行列式

\[ \left | \begin{matrix} I+A^{-1} & A^{-1}B+I+A\\ B^{-1}&B^{-1}A+I \end{matrix} \right | \]

题5(2018期中) 计算行列式

\[ \left| \begin{matrix} 1+x_1y_1&1+x_1y_2&\cdots&1+x_1y_n\\ 1+x_2y_1&1+x_2y_2&\cdots&1+x_2y_n\\ \vdots&\vdots&\ddots&\vdots\\ 1+x_ny_1&1+x_ny_2&\cdots&1+x_ny_n\\ \end{matrix} \right| \]

题6(2023期末) 计算行列式

\[ \left| \begin{matrix} 2 & 1 & -1 & 1 & -1\\ 0 & 1 & 1 & 1 & 0\\ 2 & 2 & 1 & 3 & -2 \\ 0 & -1 & 0 & 1 & 0\\ -2 & 0 & 2 & -1 & 1 \end{matrix} \right| \]

题7 计算行列式

\[ \left| \begin{matrix} 1 & -1 & 1 & x-1\\ 1 & -1 & x+1 & -1\\ 1 & x-1 & 1 & -1\\ x+1 & -1 & 1 & -1\\ \end{matrix} \right| \]

题8 计算$\(|2I_4-A|\)$,其中

\[ A=\begin{bmatrix} -a & -2 & -2 & -2\\ -2 & a & -2 & -2\\ -2 & -2 & -b & -2\\ -2 & -2 & -2 & b\\ \end{bmatrix} \]

题9\(f(x)=0\)的全部根,其中

\[ f(x)=\left|\begin{matrix} 1 & 1 & 1 & 1\\ 1 & 3 & 9 & 27\\ 1 & -2 & 4 & -8\\ 1 & x & x^2 & x^3\\ \end{matrix}\right| \]

题10 计算行列式

\[ \left| \begin{matrix} a_1+x_1&a_2&\cdots&a_n\\ a_1&a_2+x_2&\cdots&a_n\\ \vdots&\vdots&\ddots&\vdots\\ a_1&a_2&\cdots&a_n+x_n \end{matrix} \right| \]

题11 求多项式\(p(x)\)的最高次数,若

\[ p(x)=\left| \begin{matrix} a_{11}+x&a_{12}+x&a_{13}+x&a_{14}+x\\ a_{21}+x&a_{22}+x&a_{23}+x&a_{24}+x\\ a_{31}+x&a_{32}+x&a_{33}+x&a_{34}+x\\ a_{41}+x&a_{42}+x&a_{43}+x&a_{44}+x\\ \end{matrix} \right| \]

代数余子式的求法:

  • 用行列式(逆用Laplace展开)。
\[ k_1A_{i1}+k_2A_{i2}+\cdots+k_nA_{in}=\left| \begin{matrix} &&*&&\\ k_1&k_2&\cdots&k_{n-1}&k_n\\ &&*&&\\ \end{matrix} \right| \]
  • 用矩阵。\(A^*=|A|A^{-1}\).

  • 用特征值(还没学)

注意要求余子式还是代数余子式,前者多一个系数\((-1)^{i+j}\)

题12 计算\(5A_{11}+2A_{12}+A_{13}\),其中

\[ A=\begin{bmatrix} 20&13&14\\ 1&2&5\\ 34&1&34\\ \end{bmatrix} \]

题13\(|A|\)所有元素的代数余子式之和,其中

\[ A=\begin{bmatrix} 0&0&0&5&6\\ 0&0&0&7&8\\ 1&2&3&0&0\\ 0&1&4&0&0\\ 0&0&1&0&0\\ \end{bmatrix} \]

题14 已知

\[ A^*=\begin{bmatrix} 1 & 1 & 0\\ 0 & 1 & 1\\ 0 & 0 & 1\\ \end{bmatrix} \]

\(A\).

2.1 矩阵乘法

请完成以下计算题:

题1 计算

\[ (1) \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 1 & 0 \\ \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \\ \end{bmatrix}=?\\ (2)\begin{bmatrix} 1 & 2 \\ 3 & 4 \\ \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 0 & 1 \\ 1 & 0 \\ \end{bmatrix}=?\\ \]

本题揭示了:矩阵的乘法并没有交换律。事实上,有的矩阵之间是可交换的,这当且仅当其中一者可用另一者的多项式表出。

题2 计算

\[ (1)\begin{bmatrix} 1 & 2\\ 3 & 6\\ \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 3 & 4\\ -1 & 2\\ \end{bmatrix}=?\\ (2)\begin{bmatrix} 1 & 2\\ 3 & 6\\ \end{bmatrix} \begin{bmatrix} 1 & 2\\ 0 & 3\\ \end{bmatrix}=? \]

本题揭示了:由\(AB=AC\wedge A\ne O\)不能推出\(B=C\)。这是因为并不是所有矩阵都可逆

题3 计算

\[ \begin{bmatrix} 1&1&4\\ -2&-2&-8\\ 3&3&12 \end{bmatrix}^{514}=? \]

题4 计算

\[ \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3\\ & 1 & 4\\ & & 1 \end{bmatrix}^n \]

题5 计算

\[ \begin{bmatrix} 0 & 1 & 3\\ 1 & -1 & 0\\ -1 & 2 & 1 \end{bmatrix}^{-1} \]

题6(2021期中) 计算

\[ \begin{bmatrix} 1 & 1 & 0\\ 2 & 0 & 1\\ 1 & -1 & 0\\ \end{bmatrix}^{-1} \begin{bmatrix} 0 & 2 & 3\\ -1 & 0 & 4\\ 5 & -1 & 0\\ \end{bmatrix} \]

题7(2023期中) 已知

\[ \begin{bmatrix} 1 & &\\ 2 & 1 & \\ 3 & 0 & 1\\ \end{bmatrix}A\begin{bmatrix} & 1 &\\ 1&&\\ &&1\\ \end{bmatrix}=\begin{bmatrix} 1 & 2 & 3\\ 4 & 5 & 6\\ 7 & 8 & 9\\ \end{bmatrix} \]

求矩阵\(A\)的值。

题8(2023期中) 判断对错:存在二阶实方阵\(A\ne -I_2且A^{2023}=-I_2\)

题9(2022期中,书院) 计算\(A^{2022}\),若

\[ A=\begin{bmatrix} 2&0&1\\ -2&0&-1\\ 4&0&2 \end{bmatrix} \]

2.2 线性方程组求解

题1 已知方程

\[ \begin{bmatrix} 1 & 0 & 3 & 1 & 2\\ 2 & 1 & 7 & 4 & 3\\ -1 & 2 & -1 & 3 & a\\ \end{bmatrix}x=0 \]

的基础解系中有三个解向量,求a的值。

题2 求解齐次方程组

\[ \begin{cases} x_1+x_2+3x_4-x_5 &= 0\\ 2x_2 + x_3 + 4x_4 + x_5 &= 0\\ x_1 + 3x_2 + x_3 + 4x_4 + 6x_5 &=0 \end{cases} \]

题3 已知方程

\[ \begin{cases} (1+a)x_1+x_2+\cdots+x_n &= 0\\ 2x_1 +(2+a)x_2+\cdots+2x_n &= 0\\ \vdots\quad&\\ nx_1+nx_2+\cdots+(n+a)x_n&=0 \end{cases} \]

\(a\)何值时,该方程组有非零解?

题4 求解方程组

\[ \begin{cases} x_1-x_2+2x_3+x_4 &= 1\\ 2x_1-x_2+x_3+2x_4&=3\\ x_1-x_3+x_4&=2 \end{cases} \]

并给出满足\(x_1=-x_2\)的所有解。

题5(2018期中) 已知方程组

\[ \begin{bmatrix} 1 & 1 & -1\\ 2 & 3 & a\\ 1 & a & 3 \end{bmatrix}\begin{bmatrix} x\\y\\z\end{bmatrix} = \begin{bmatrix} 1\\3\\2\end{bmatrix} \]
  1. 讨论方程组的解的数目。
  2. 当方程有无穷解,求其通解。

题6(2022期中)\(A\)为三阶方阵,向量\(b=[1\quad 2\quad 3]^T\).

  1. 设方程\(Ax=0\)的解集为

$$ \{ k_1\begin{bmatrix} 2\-1\0 \end{bmatrix}+ k_2\begin{bmatrix} 0\1\1 \end{bmatrix}| k_1,k_2\in\mathbb{R} \} $$

求A的行简化阶梯型

  1. 设方程\(Ax=b\)的解集为

$$ \{\begin{bmatrix} 1\0\1 \end{bmatrix}+ k_1\begin{bmatrix} 2\-1\0 \end{bmatrix}+ k_2\begin{bmatrix} 0\1\1 \end{bmatrix}| k_1,k_2\in\mathbb{R} \} $$

求A.

  1. 设方程\(Ax=b\)的解集为

$$ \{ \begin{bmatrix} 1\0\1 \end{bmatrix}+ k_1\begin{bmatrix} 1\-1\0 \end{bmatrix}| k_1\in\mathbb{R} \} $$

\(A\)的行简化阶梯型,并写出一个满足条件的\(A\).

题7(2023期中)在如下关于\(x_1,x_2,x_3\)的线性方程组中,讨论\(p\)取不同值时方程组是否有解,并求解。

\[ \begin{cases} px_2+x_3&= 1\\ x_1+x_2+x_3&=1\\ x_1+x_2+px_3&=p \end{cases} \]

2.3 \(LU\)分解

[!IMPORTANT]

注意计算准确性,分解后要进行验算!!!(在座各位很难连错两遍吧)

\(LU\)分解疑似常常和分块矩阵结合考察,不知道为何。

题1(2021期中) 给定矩阵

\[ A = \begin{bmatrix} 1 & 2 & 3\\ 2 & 5 & 7\\ 1 & 1 & 0\\ \end{bmatrix},B=\begin{bmatrix} 0 & 0 & 0 & 1 & 2 & 3 \\ 0 & 0 & 0 & 2 & 5 & 7 \\ 0 & 0 & 0 & 1 & 1 & 0 \\ 0 & 1 & 0 & 0 & 0 & 0 \\ 1 & 0 & 0 & 0 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 & 0 & 0 & 0 \\ \end{bmatrix} \]
  1. 矩阵\(A\)能否\(LU\)分解?若能,求;若否,证。
  2. 矩阵\(B\)是否可逆?若是,求逆;若否,证明。

题2(2022期中) 设矩阵

\[ A=\begin{bmatrix} B & C \\ O & D\\ \end{bmatrix} \]

其中

\[ B=\begin{bmatrix} 1&2&0\\ 1&1&1\\ 2&0&-1\\ \end{bmatrix},C=\begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 & 0\\ 0 & 1 & 0 & 0\\ 0 & 0 & 1 & 0\\ \end{bmatrix},D=\begin{bmatrix} 2 & 0 & 0 & 0\\ 2 & 3 & 0 & 0\\ 0 & 0 & 3 & 0\\ 1 & 0 & 2 & 3\\ \end{bmatrix} \]
  1. 计算\(B\)\(LU\)分解。若\(B\)可逆,求其逆。
  2. 计算\(D\)\(LU\)分解。若\(D\)可逆,求其逆。
  3. 计算\(A\)\(LU\)分解。若\(A\)可逆,求其逆。

题3(2023期中)

  1. 下面矩阵的\(LU\)分解是否存在?若存在,求;若不存在,证。

$$ A=\begin{bmatrix} 1 & 0 & 0\ 1 & 0 & 1\ 4 & 5 & 6\ \end{bmatrix},B=\begin{bmatrix} 1 & 0 & 0\ 1 & 1 & 1\ 0 & 1 & 2\ \end{bmatrix},C=\begin{bmatrix} 3 & 2 & 1\ 2 & 2 & 1\ 1 & 1 & 1\ \end{bmatrix} $$

  1. 证明如下矩阵存在\(LU\)分解:(无需给出具体分解。)

$$ D=\begin{bmatrix} 1 & 0 & 0 & 6 & 7 & 8\ 1 & 1 & 1 & 11 & 12 & 13\ 0 & 1 & 2 & 20 & 23 & 24\ 0 & 0 & 0 & 3 & 2 & 1\ 0 & 0 & 0 & 2 & 2 & 1\ 0 & 0 & 0 & 1 & 1 & 1\ \end{bmatrix} $$

2.4 四大子空间,向量组与基

题1(2020期中) 判断正误。

  1. 可以找到一个7阶方阵,其零空间和列空间相同。
  2. 存在一个\(2\times 5\)实矩阵,使得\([1\quad2\quad3\quad4\quad5]^T\)\([5\quad4\quad3\quad2\quad1]^T\)构成零空间的一组基。
  3. \(A\in M_{3\times 3}(\mathbb{R})\), 如果\(A\)\(A^T\)具有相同的零空间和列空间,则\(A\)是对称矩阵。

题2(2020期中) 考察矩阵

\[ A=\begin{bmatrix} 1 & 0 & 8 & 0 & 0 & 0\\ 0 & 1 & 0 & 0 & -200 & -180\\ 0 & 0 & 0 & 1 & 0 & 0 \\ 1 & 0 & 8 & 0 & 1 & 11\\ \end{bmatrix} \]
  1. \(A\)的行简化阶梯形。
  2. \(A\)的列空间维数,并取\(A\)的一些列构成其一组基。
  3. \(A\)的行空间维数,并取\(A\)的一些行构成其一组基。
  4. \(A\)的零空间维数,和一组基。
  5. \(A\)的第二列和第三列之间插入一列\(0\)得到矩阵\(B\),写出\(B\)的行空间的维数和一组基,以及\(B\)的零空间的维数和一组基。
  6. \(A\)的第二行和第三行之间插入一行\(0\)得到矩阵\(C\),写出\(C\)的列空间的维数和一组基,以及\(C\)的零空间的维数和一组基。

题3(2021期中) 给定线性空间\(\mathbb{R}^3\)的一组基\(\mathbf{v_1,v_2,v_3}\)。当且仅当\(a\)为何值,向量组\(\mathbf v_1+a\mathbf v_2 + 2a\mathbf v_3\), \(\mathbf v_1+2a\mathbf v_2 + \mathbf v_3\),$ \mathbf v_2 + a\mathbf v_3\(, 不是\)\mathbb{R}^3$的一组基?

本题引出后面会学到的基变换与过渡矩阵知识。

评论